Huiswerkbegeleiding

Voor veel scholieren in de onderbouw is het best nog lastig om het huiswerk op een goede manier te benaderen. Begeleiding hierbij van de ouders kan dan zeer welkom zijn.
Huiswerkbegeleiding

Drs. Tamar de Vos - van der Hoeven - oktober 2015
Huiswerk maken, de meeste scholieren hebben er bijzonder weinig zin in, maar het moet toch gebeuren. Voor de meeste kinderen start het echte huiswerk maken in de brugklas. Op veel basisscholen wordt er al wat geoefend met opdrachtjes om thuis te maken , maar in vergelijking met de middelbare school stelt dit over het algemeen nog weinig voor. En er zijn ook genoeg kinderen in de brugklas die nog helemaal geen ervaring hebben met huiswerk.

Slimme leerlingen hebben soms ook op de basisschool gemerkt dat ze zich maar weinig hoeven in te spannen om goede cijfers te halen en kunnen hierdoor het huiswerk op de middelbare school in eerste instantie niet al te serieus nemen. Na een paar maanden ontdekken ze dan vaak toch aan de slag te moeten, nu ze onderwijs krijgen dat meer aansluit bij hun niveau.
Problemen met het huiswerk maken, zijn dan ook zeker geen signaal dat je kind het gekozen onderwijsniveau niet aankan. Omgaan met huiswerk is iets dat leerlingen van alle schooltypes moeten leren.

Gelukkig wordt daar op de meeste middelbare scholen rekening mee gehouden. De hoeveelheid huiswerk wordt rustig opgebouwd en er worden in het begin van het jaar nog veel instructies en ondersteuning gegeven bij het maken en aanpakken van het huiswerk. Met name in de mentor-uren wordt hier veel aandacht aan besteed in die eerste maanden op school. De brugklasleerlingen leren hoe ze hun huiswerk kunnen plannen, hoe ze op een goede manier hun agenda bij kunnen houden en wat de juiste manier is om huiswerk aan te pakken. Wel zien we dat van leerlingen op HAVO/ VWO over het algemeen sneller wordt verwacht dat ze het zelf wel redden dan op MAVO/ VMBO.

Deze goede begeleiding vanuit school is heel belangrijk, maar uiteindelijk moet het huiswerk toch vooral thuis gemaakt worden. Veel jonge pubers vinden het heel prettig wanneer hun ouders ondersteuning bieden bij het plannen en maken van huiswerk.
bord huiswerk
Huiswerkbegeleiding, hoe pak je dat aan?

Niet iedere scholier heeft begeleiding bij het huiswerk nodig. Sommige pikken het huiswerk maken gemakkelijk op, bijvoorbeeld omdat ze er al aan gewend zijn of omdat ze gedisciplineerd van aard zijn. Al vinden bijna alle kinderen het wel heel prettig wanneer hun ouders betrokken zijn bij hun huiswerk en beschikbaar zijn voor vragen of een proefoverhoring.

De eerste uitdaging waar scholieren vaak voor staan is het plannen van het huiswerk. Hoe zorg je dat alles af is? Wanneer moet je beginnen met leren voor een toets? Hoe zorg je dat je ook nog tijd hebt voor je sport, je muziekles, je vrienden of je bijbaantje?
Het kan heel goed zijn, er een gewoonte van te maken regelmatig samen met je zoon/dochter te kijken in zijn/ haar (digitale) agenda. Bespreek wat er moet gebeuren, wanneer het af moet zijn, wanneer het leerwerk overhoord wordt en hoeveel tijd je zoon/ dochter hiervoor nodig denkt te hebben. Maak samen een planning. Bij het ene kind is het voldoende zo'n planning één keer per week te maken, het andere kind zal er behoefte aan hebben dagelijks (direct uit school of wanneer je werkt, bij je thuiskomst) even deze ondersteuning te ontvangen. Samen kun je dan iedere dag even kijken welk huiswerk er bij is gekomen en hoe dit in de planning ingepast kan worden. In het begin is het vaak nodig dit goed te begeleiden en veel ondersteuning te bieden. Maar langzaamaan zal je dit steeds meer aan je kind zelf kunnen overlaten.

Het kan bij deze planning goed zijn ook ontspanning in te plannen. Zowel een kwartiertje ontspanning tussen het leren door als ook hobby, sport en afspraken met vrienden. Zo staan je kind en jij niet voor verrassingen en is de planning goed uitvoerbaar, ook wanneer er een belangrijke muziekuitvoering of voetbalwedstrijd aankomt.
Sommige kinderen willen ook het liefst alles achter elkaar doen, zodat ze maar klaar zijn. Of omdat faalangst er voor zorgt dat ze maar blijven herhalen en leren. Deze scholieren hebben het extra nodig dat ook ontspanning ingepland wordt.
Probeer zo veel mogelijk te voorkomen dat er 's avonds nog huiswerk gemaakt moet worden.

Bij het begeleiden bij het huiswerk is het de kunst steeds zo veel mogelijk aan je kind zelf over te laten. Probeer zo min mogelijk dwang uit te oefenen en zo veel mogelijk te motiveren. Dit kan soms een flinke uitdaging zijn, vooral bij een wat jongere puber, die het nut van al dat huiswerk nog maar zeer beperkt inziet.
Door je puber te betrekken bij het plannen van het huiswerk en hem/haar inspraak te geven kan een machtsstrijd rond het huiswerk voorkomen worden. Want uiteindelijk wil je dat je kind aan de slag gaat omdat hij dit zelf besluit en niet enkel omdat jij dat opdraagt. Laat je kind ervaren dat op tijd beginnen echt prettiger is, omdat het fijn is wanneer het klaar is en leren echt makkelijker gaat wanneer je het in kleinere stukjes verdeelt en regelmatig herhaalt.

Zorg dat je weet met welke onderwerpen je kind bezig is op school, zodat je kan ondersteunen en eventuele vragen kunt beantwoorden. Weet je zelf niet zoveel van een onderwerp of had je zelf als leerling vroeger moeite met een bepaald vak, ga dan samen met je kind opzoek naar verdere uitleg op internet of zoek iemand in je omgeving die wel verdere uitleg en begeleiding kan geven. Vaak kom je als ouders samen al een heel eind, wat jij moeilijk vindt, is misschien voor je partner een stuk gemakkelijker.

Overigens is hierbij wel enige voorzichtigheid geboden. De methodes die vroeger op school gebruikt werden, zijn nu soms veranderd. Zo wordt het ezelsbruggetje "Meneer Van Dalen Wacht Op Antwoord" om de volgorde van rekenen bij een wat langere som te bepalen, niet meer gebruikt (een duidelijke uitleg waarom 'meneer van Dalen' niet meer gebruikt wordt vind je hier). Je kunt je kind erg in verwarring brengen wanneer jouw oude methodes niet overeenkomen met wat hij/zij leert. Sluit dus steeds goed aan bij de regels die je kind leert en geef liever geen uitleg wanneer je het zelf niet goed begrijpt. Het is dan beter om de begeleiding bij dit vak aan iemand anders over te laten.

Naast een vinger aan de pols houden wat betreft het huiswerk, kan het ook goed zijn de resultaten een beetje in de gaten te houden. Doe dit open en het liefst gewoon samen met je kind. Benadruk dat je dit niet doet om je kind te controleren, maar om te zien hoe goed het gaat en als het wat minder gaat, op tijd te kunnen bijsturen. Een vijfje op basis van één slecht gemaakt proefwerk is een stuk makkelijker op te halen dan een krappe vier na meerdere slecht gemaakte toetsen.
Uiteraard heb je hierbij vooral ook oog voor de inzet die je zoon/ dochter getoond heeft. Op een vier nadat je kind hard heeft zitten leren, reageer je toch heel anders dan op diezelfde vier nadat het leren er een beetje bij ingeschoten is, vanwege een gezellig feestje.
Waak er voor je kind te gaan vergelijken met anderen. Het feit dat een vriend van je kind wel een voldoende haalt, zegt niets over de inspanning van je kind.
potlood en puntenslijper
Hoe maak je op een goede manier huiswerk?

Goed huiswerk maken start met een prettige omgeving. Het moet er rustig zijn, je kind moet de ruimte hebben de spullen die hij nodig heeft neer te kunnen leggen en hij/zij moet zich er op zijn gemak voelen. Voor de ene scholier is dit een bureau op de eigen kamer, terwijl de andere scholier misschien veel beter werkt aan de keukentafel of aan een bureau in de woonkamer. Uiteraard moet alles wat je zoon/ dochter nodig heeft bij het huiswerk maken voor handen zijn.
Kijk samen met je kind wat hij/zij de prettigste werkplek vindt en evalueer regelmatig of dit nog steeds de beste plek is om te werken en leren.

Huiswerk maken gaat het beste wanneer er wat variatie in zit. Drie talen achter elkaar doen werkt niet zo goed. Net zoals wiskunde en natuurkunde achter elkaar maken een minder gelukkige keuze is, wanneer je dit beiden moeilijke vakken vindt. Het beste is het leer- en maakwerk, talen en exacte vakken en moeilijke en makkelijker vakken af te wisselen.

Bij het leren kunnen zelf gemaakte samenvattingen, mindmaps en tekstschema's helpen. Jonge scholieren moeten vaak nog leren hoe je deze maakt en hebben hier begeleiding bij nodig. Na een paar keer samenwerken zullen ze het steeds beter zelf kunnen. En laat de keuze voor de methode dan vooral bij je kind. De ene scholier heeft veel baat bij mindmaps, terwijl de andere hier helemaal niet mee uit de voeten kan.

Leerwerk overhoren kan je kind helpen ontdekken of hij/zij de stof voldoende beheerst of er toch nog eens goed naar moet kijken. Bij het overhoren is het verstandig, niet meteen na het leren te overhoren. De stof zit dan nog zo vers in het geheugen dat een te positief beeld kan ontstaan van hoe goed de leerling de stof beheerst. Wacht dus liever een uurtje met overhoren. Wanneer je zoon/ dochter een antwoord niet weet, geef dan liever niet meteen het antwoord maar help hem/ haar op weg. Bijvoorbeeld bij topografie "Leipzig, dat klinkt Duits, toch." Vaak zal je kind met zo'n kleine hint het antwoord toch weten, wat natuurlijk goed is voor het zelfvertrouwen. En door even verder te vragen zet je je kind aan het denken en dat helpt weer bij het beter onthouden van de stof. Grote kans dat je zoon/ dochter zich jouw vraag zal herinneren bij de uiteindelijke toets en meteen weer weet waar Leipzig ligt.
Ook wanneer je helpt bij maakwerk is het verstandig niet te snel het antwoord zelf te geven. Zo kan het bij wiskunde beter zijn eerst alleen even de eerste stap van een som uit te leggen en dan te kijken of je kind er alsnog zelf uitkomt.
stapel studieboeken
Efficiënt werken is ook iets wat scholieren vaak moeten leren. Ze kunnen het gevoel hebben uren achter hun boek te hebben gezeten, maar toch weinig opgestoken hebben, omdat ze de helft van de tijd toch eigenlijk met andere dingen bezig waren. Een uur leren, wanneer je het leren steeds onderbreekt om op whatsapp te kijken is weinig effectief. Beter is het dan de mobiel een half uur weg te leggen, met de afspraak dat er na een half uur leren, tien minuutjes op whatsapp gekeken mag worden.

Bij het leren is herhaling belangrijk. Een week lang iedere dag een half uurtje woordjes leren heeft veel meer effect dan een dag voor het proefwerk twee uur woordjes stampen.

Leerlingen die graag willen opschieten hebben nog wel eens de gewoonte meteen met het maakwerk aan de gang te gaan, zonder eerst de theorie te lezen. Dit lijkt dan te zorgen voor tijdswinst, maar over het algemeen valt dit tegen. Want als je de theorie niet goed gelezen hebt, zul je de opgaven ook niet goed kunnen maken. Op zoek gaan naar de antwoorden of oplossingen in de theorie, kost dan vaak meer moeite en tijd dan eerst rustig lezen en dan goed voorbereid aan de slag gaan.

Steeds meer zelf doen

Uiteindelijk wil je dat je kind zelf de verantwoordelijkheid neemt over zijn/ haar huiswerk. Je wilt niet je kind ook in het vervolgonderwijs nog achter zijn/ haar broek aan moeten zitten om te werken voor school. Bied dus na de eerste periode alleen begeleiding als dit echt nodig is of alleen wanneer je kind hier zelf om vraagt.

Aan het begin van de schoolcarrière van je kind kan het begeleiden bij het huiswerk flink wat van je tijd als ouder vragen. Maar door deze tijd te investeren, leert je kind goed huiswerk aan te pakken en steeds zelfstandiger aan de slag te gaan. En uiteindelijk bereik je daarmee tijdwinst, omdat je steeds minder hoeft te begeleiden.

Overigens, wanneer je niet in de gelegenheid bent je kind goed te begeleiden bij het huiswerk of het begeleiden levert te veel strijd op, dan kan huiswerkbegeleiding door een derde een prima oplossing zijn. Veel scholen bieden huiswerkbegeleiding op school en er zijn ook vele particuliere huiswerkbegeleiders, waar je kind goed terecht kan (kijk eens hier).




Heeft u naar aanleiding van dit artikel vragen of wilt u een persoonlijk advies, dan kunt u hier terecht: Stel uw vraag of advies aan huis





cs-gy-3d-234x16




Voor veel scholieren in de onderbouw is het best nog lastig om het huiswerk op een goede manier te benaderen. Begeleiding hierbij van de ouders kan dan zeer welkom zijn.
Auteursrechten nadrukkelijk voorbehouden