Zonder ouders op vakantie

Het idee dat je kind voor het eerst zonder jou op vakantie gaat, zal iedere ouder zenuwachtg maken. Maar het moment is onvermijdelijk. Hoe weet je of je kind er aan toe is? En hoe zorg je dat de kans zo groot mogelijk is dat het goed gaat?
Zonder ouders op vakantie

Drs. Tamar de Vos - van der Hoeven - maart 2016
Vooral voor ouders is het een grote stap, de eerste keer dat hun kind zonder hen op vakantie gaat. Maar ook voor de meeste pubers is het een keuze waar ze goed over na moeten denken. Want hoe groot en zelfstandig zij zich ook voelen, het blijft toch ook spannend om in een vreemde omgeving al deze verantwoordelijkheid op je te nemen.
jongerenvakantie
Wanneer?

Hoe weet je als ouder of je kind er aan toe is om zonder jou op vakantie te gaan? Allereerst kijk je uiteraard naar de ervaring die je zoon of dochter tot dan toe heeft opgedaan . Is hij/ zij regelmatig een weekendje alleen thuis gebleven? Hoe verliepen reisjes met school? Hoe reageert je puber wanneer zich problemen voordoen? Lost hij/zij die dan zelf op of wordt er toch nog vaak om jouw hulp als ouder gevraagd. Dat roept natuurlijk de belangrijke vraag op: hoe zelfstandig is je kind? Kan hij/zij zelf dingen regelen, ook wanneer het even niet gaat zoals verwacht?
Ook een belangwekkende vraag is hoe je puber omgaat met groepsdruk. Want op vakantie gaan, doe je bijna altijd samen met anderen. Je wilt als ouder wel dat je kind zich een beetje houdt aan de afspraken die jullie samen gemaakt hebben en deze niet laat varen onder druk van de opinie van de groep.

Over het algemeen beginnen pubers vanaf een jaar of zestien/ zeventien voor het eerst aan te geven er over te denken zonder de ouders op vakantie te gaan. Het kan zowel voor je kind als voor jou prettig zijn dit rustig op te bouwen. Stel bijvoorbeeld eerst eens een korte vakantie in eigen land voor, een weekendje op een jongerencamping of in een jeugdherberg. Zo kan je puber ervaren hoe dat is, kan jij als ouder wat vertrouwen in de zelfstandigheid van je kind opbouwen en kan je toch makkelijk te hulp schieten als er iets niet goed dreigt te gaan.

Een ander alternatief kan een gezamenlijke reis naar het buitenland zijn, waarbij je kind de vrijheid heeft om met vriend(inn)en dingen te ondernemen, maar jij toch nog wat ondersteuning kunt bieden. Zo zijn er campings met speciale veldjes voor jongeren of kun je er voor kiezen ieder je eigen appartementje te huren op een vakantiebestemming.

Een jongerenreis kan ook een goede eerste kennismaking met 'alleen op vakantie gaan' zijn. Bij deze reizen is er veel al geregeld voor de jongeren en is er reisleiding waar ze op terug kunnen vallen bij problemen.
Bier op de camping
Plannen maken

Voor het eerst alleen op vakante gaan, begint met plannen en afspraken maken. Laat dit plannen in eerste instantie vooral aan je kind over. Zo krijg je een eerste beeld van hoe je puber dit aanpakt. Menig ouder ervaart na de eerste schrik, wanneer hun toch best nog jonge puber aangeeft met vrienden op vakantie te willen, dat deze schrik niet nodig was, omdat er van de plannen uiteindelijk weinig terecht komt. Je kunt je kind beter zelf laten ontdekken dat de plannen toch niet zo goed doordacht waren, dan ze als ouder onderuit halen

Ga dus pas in gesprek als er een concreet plan ligt. Bekijk dit plan samen. Laat je puber vertellen wie er mee gaan, wat de bestemming wordt, wat er te doen is, hoe het financiële plaatje er uit gaat zien en wat er verder nodig is om deze vakantie tot een succes te maken. Door je zoon/dochter dit aan jou te laten vertellen, neem je hem/ haar serieus in zijn/ haar plannen en zet je aan tot goed nadenken over de plannen. Stel gerust vragen wanneer het plan deze oproept, maar waak er voor je kind het idee te geven dat je het allemaal maar niets vindt of er geen vertrouwen in hebt. Je puber moet de ruimte krijgen dit zelf te regelen en plannen en daarbij de kans krijgen zelf te ontdekken waar misschien nog gaten zitten in de planning. Door hier open over te praten, vragen te stellen en de jongere zelf te vragen oplossingen te verzinnen voor eventuele planningsproblemen, wordt je puber aangezet goed na te denken en merk jij als ouder dat je kind verantwoordelijk genoeg is om zelf met oplossingen te komen. En dat zal je vertrouwen, dat je kind er aan toe is zonder jou op vakantie te gaan, vergroten.

Wat bespreken?

In de eerste plaats wil je natuurlijk bespreken waar de vakantie naar toe gaat. Bekijk goed op welke manier je kind wil reizen: wordt het een tentje op een camping of toch een hotel/appartement, wordt het de trein, een vliegreisje of gewoon op de fiets in Nederland? En wat wil je puber gaan ondernemen tijdens de vakantie? Zo krijgen jij en je kind een beter beeld van de vakantiebestemming, wat helpt bij het maken van een financiële planning en het overzien van eventuele problemen of vraagstukken die zich kunnen aandienen voor of tijdens de vakantie.
In de tweede plaats moet er natuurlijk bekeken worden wat de vakantie gaat kosten en hoe dit betaald gaat worden. Ook hierbij is het goed je puber eerst zelf een financieel plan te laten maken en wanneer nodig bij te sturen. Het kan verstandig zijn hierbij ook te bespreken hoe de financiële zaken binnen de groep waarmee je kind op vakantie gaat geregeld worden. Je wilt niet dat de vakantie verpest wordt door ruzie over geld.
Wanneer duidelijk is waar de vakantie naar toe gaat en hoe deze betaald wordt en je hebt er als ouder vertrouwen in dat dit goed zal gaan, dan is het tijd om goede afspraken te gaan maken voor tijdens de vakantie.
afspraken over save seks
Afspraken maken

Uiteraard kan je niet controleren of je kind zich echt aan al jullie afspraken houdt tijdens de vakantie en de kans is groot dat er best wel eens een afspraak geschonden wordt. Maar over het algemeen geldt dat jongeren zich op vakantie echt beter en meer verantwoord gedragen wanneer er goede afspraken gemaakt zijn.

Wanneer je puber op vakantie gaat, is een goed gesprek over zaken als drank, drugs en seks verstandig. Ook waneer je puber thuis hier nog weinig mee bezig is, is het verstandig hier over te praten. De vakantie-situatie is toch heel anders en jongeren kunnen hierdoor aan veel nieuwe verleidingen en de eerder genoemde groepsdruk bloot staan. Zorg dat je kind op de hoogte is van eventuele risico's. Ook wanneer je zoon/ dochter heel bewust besluit niet te willen drinken of drugs te gebruiken, kunnen zich vervelende situaties door toedoen van anderen voordoen (b.v. iets dat in je glas gegooid wordt). Bespreek deze risico's goed en kijk samen hoe je de kans op dit soort problemen zo klein mogelijk houdt.

Wanneer je kind wel al in aanraking is geweest met drank of drugs, is het ook verstandig hier duidelijke afspraken over te maken. Misschien heb je het gevoel dat dit zinloos is, "want er wordt toch wel te veel gedronken", maar dat blijkt niet waar te zijn. Jongeren die met goede afspraken met hun ouders op vakantie vertrekken, letten wel degelijk beter op wat ze drinken en gebruiken. Zeker wanneer er ook goed uitgelegd is, waarom deze afspraken gemaakt worden. Afspraken maak je uiteraard in overleg met je puber en dat houdt in dat je ook compromissen sluit en de situatie bekijkt vanuit het perspectief van je kind. Keiharde regels stellen, werkt over het algemeen minder goed dan afspraken maken. Geef je mening, vertel over je eigen ervaringen, bespreek risico's die je ziet en laat je kind op basis daarvan zijn/ haar kijk op de afspraken geven.

Flink wat jongeren zijn al seksueel actief wanneer ze voor het eerst 'alleen' op vakantie gaan (op 17-jarige leeftijd heeft ongeveer de helft van de jongeren wel eens seks gehad). Het zal dan vaak voldoende zijn om even te herinneren condooms in te pakken. Wanneer je kind nog geen seksuele ervaring heeft opgedaan, kan het goed zijn iets langer bij dit onderwerp stil te staan. Menig jongere vertrekt met het idee geen condooms nodig te hebben "want ik heb toch nog geen seks", om deze eenmaal op vakantie toch erg te missen, wanneer de vakantie-liefde hevig toeslaat. En condooms kopen vinden jongeren vaak al wat gênant, laat staan dat ze in hun beste Frans of Engels er om moet vragen.

Spreek ook met je kind af dat hij/zij nooit alleen op stap gaat. Samen sta je gewoon sterker, kan je makkelijker met problemen omgaan en ben je veiliger. Overleg met je kind dat je ook wilt dat hierover afspraken binnen de groep gemaakt worden. Jongeren vinden dit over het algemeen alleen maar fijn, omdat ze zich ook best een beetje onzeker voelen over zo'n eerste vakantie met vrienden.
Meestal zal je de vrienden waarmee je kind op vakantie gaat wel kennen. Mocht dit niet het geval zijn, stel dan voor dat ze eerst eens een keer een gezellig avondje langskomen. Zo leer je ze toch een heel klein beetje kennen.

Kijk ook samen met je kind hoe het eventuele problemen tijdens de vakantie kan oplossen: "Wat nou als..." Bespreek hoe je problemen kunt voorkomen, hoe je ze kunt oplossen en hoe en bij wie je hulp kunt zoeken als dat nodig is.

Samen inpakken

Helpen bij het inpakken, geeft ook ruimte om nog het een en ander te bespreken. Je krijgt een idee van wat er gedaan gaat worden tijdens de vakantie, je kunt het onderwerp voorbehoedsmiddelen nog eens aankaarten en je kunt wat bijsturen als er veel dure dingen mee gaan. Want hoe leuk het ook is om je smart-pad en je dure camera mee te nemen, waar laat je die als je wilt zwemmen, een dagje op excursie gaat of bij een avondje stappen? Alleen een smartphone meenemen kan dan een stuk meer ontspannen zijn.
Bellen met thuis
Contact houden

Want natuurlijk wil je als ouder wel graag iets van je kind horen wanneer hij/ zij op vakantie is. Wat dat betreft is er veel veranderd. Waar wij als puber nog op onze eerste vakanties op zoek moesten naar een telefooncel, om daar te ontdekken dat deze alleen met een kaart werkte die we niet hadden, zijn onze kinderen het merendeel van de tijd gewoon bereikbaar. En dat kan voor een ongeruste ouder thuis een hele geruststelling zijn. Maar het kan ook juist voor onrust zorgen, want 'waarom neemt hij niet op' of 'waarom belt hij nou niet terug'. Het kan voor beide partijen fijn zijn om duidelijke afspraken te maken over wanneer er contact is. Spreek bijvoorbeeld af dat er bij aankomst even gebeld of ge-appt wordt en in de loop van de week nog een of twee keer. Zo weten jullie allebei waar jullie aan toe zijn en heeft je kind niet het gevoel steeds gecontroleerd te worden. En mocht hij/ zij toch behoefte hebben aan meer contact dan kan hij/zij daar altijd het initiatief toe nemen.

Als je besloten hebt dat je puber alleen op vakantie mag, straal dit vertrouwen dan ook uit. Je kind voelt zich zo serieus genomen, voelt zich verantwoordelijk en zal zich hier ook naar gedragen. Ook op deze leeftijd willen jongeren hun ouders niet teleurstellen.
Betekent dat dat alles dus altijd goed zal gaan? Nee, dat helaas niet. Maar ook daar leren ze van.


Heeft u naar aanleiding van dit artikel vragen of wilt u een persoonlijk advies, dan kunt u hier terecht: Stel uw vraag of advies aan huis





cs-gy-3d-234x16




Het idee dat je kind voor het eerst zonder jou op vakantie gaat, zal iedere ouder zenuwachtg maken. Maar het moment is onvermijdelijk. Hoe weet je of je kind er aan toe is? En hoe zorg je dat de kans zo groot mogelijk is dat het goed gaat?
Auteursrechten nadrukkelijk voorbehouden