Leren 'nee' zeggen en grenzen aangeven | Dat wil ik niet

Waarom een kind ook 'nee' moet kunnen en mogen zeggen

Dat wil ik niet


Drs. T. de Vos van der Hoeven - februari 2003

In de peuterperiode kunnen sommige kinderen hun ouders tot wanhoop drijven met hun voortdurende "nee" en van alles en nog niet willen. Het is in deze fase dan ook belangrijk om duidelijke grenzen te stellen en duidelijk aan te geven wat er van het kind verwacht wordt.

Maar deze fase van slecht luisteren, veel "nee" zeggen en de eigen zin willen doen is ook een belangrijke stap in de ontwikkeling. Het kind ontdekt een persoon te zijn met eigen wensen en behoeftes. Het is goed om het kind hier een beetje mee te laten experimenteren. Het is namelijk heel belangrijk dat kinderen leren dat zij ook een eigen mening mogen hebben en dat zij ook 'nee' mogen zeggen tegen dingen die ze niet willen. Het kind moet alleen ook leren dat bepaalde dingen niet zo gaan als het kind graag wil en dat het kind ook rekening moet houden met wat een ander wil.

Het is van groot belang dat een kind leert "nee' te (mogen) zeggen. Het vermogen om nee te zeggen wanneer er iets gebeurd wanneer het kind dit niet wil, maakt het kind weerbaarder, maar kan ook helpen voorkomen dat een kind in een vervelende situatie terecht komt.
Want helaas leven wij niet een perfecte wereld en moeten we onder ogen zien dat er beangstigende en gevaarlijke situaties kunnen ontstaan voor een kind. Het is goed wanneer u uw kind leert dat, helaas, lang niet alle mensen te vertrouwen zijn

Maar hoe leer je een kind op zijn hoede te zijn zonder het bang te maken? Dat is een lastig probleem. We willen onze kinderen graag voorbereiden en waarschuwen voor dingen die zouden kunnen gebeuren zodat ons kind er op voorbereid is en op de juiste manier kan reageren. Maar we willen niet dat onze kinderen angstig worden en nergens meer naar toe durven.

Het beste is op een open manier met uw kind te praten over dingen die zouden kunnen gebeuren. Leg hierbij uit dat deze zaken maar heel weinig gebeuren, maar dat u uw kind toch graag wil leren op welke manier het kan voorkomen dat er echt iets vervelend gebeurt. Door uw kind te leren hoe het een nare gebeurtenis kan voorkomen, wordt het het kind duidelijk dat wanneer het een aantal dingen onthoudt, zij/hij zelf wat aan de situatie kan doen en dus niet machteloos staat. Dit zal de angst doen afnemen. Daarnaast, angst kan nuttig zijn, als waarschuwing dat er iets niet klopt Je leert je kind ook op te passen in het verkeer, zo moet het ook leren op te passen in het contact met andere mensen.

Het is goed uw kind een aantal regels te leren. Niemand mag je aanraken. Iemand die je niet kent, laat je niet binnen. En je gaat met niemand mee, ook al lijken ze nog zo vriendelijk en is hetgeen ze je aanbieden nog zo aantrekkelijk. En wanneer het kind twijfelt kan het altijd zeggen dat het eerst even aan de ouders moet vragen of dit mag. Ook is het goed om duidelijk te maken dat het niet altijd gaat om enge mannen, maar vaak om heel normale vriendelijke mensen. Belangrijk is hierbij ook te vertellen dat het niet altijd om een totaal onbekende hoeft te gaan. Ook bekende kunnen verkeerde bedoelingen hebben.

Daarom is het belangrijk om uw kind te leren luisteren naar zijn of haar gevoel en een gevoel van onbehagen bij uw kind ook serieus te nemen. Dit kan soms lastig zijn omdat een kind zich ook onbehagelijk kan voelen bij een tante, een neef of een juf op school. Het is in dat geval goed om het gevoel van het kind te respecteren, maar wel uit te leggen dat het kind nu eenmaal in contact zal komen met deze persoon en dus wel enige beleefdheid naar deze persoon toe verwacht wordt.

Van groot belang is het dus ook dat u uw kind leert dat het niet hoeft aan te raken wanneer het kind dit niet wil. Leer uw kind: "Je lijf is van jou en daar mag niemand aanzitten wanneer jij dat niet wilt.". Dit betekent overigens ook dat het kind dus geen kus hoeft te geven aan een familie-lid of kennis wanneer het kind geen kus wil geven. U kunt uw kind leren dat het in dat geval wel beleefd is om een hand te geven. Het kind leert zo dat het "nee" mag zeggen tegen aanrakingen die het niet prettig vindt. Dit helpt het kind in het contact met leeftijdsgenoten om de eigen grenzen te bewaken, maar helpt het kind ook nare situaties te voorkomen.

Zoals eerder gezegd is het ook goed wanneer een kind "nee" mag zeggen wanneer het iets niet wil. Natuurlijk moet dit wel binnen de grenzen van het redelijke blijven en geldt dit niet voor huisregels of schoolregels. "Nee" zeggen tegen het eten of "nee" zeggen op een verzoek op te ruimen valt hier natuurlijk niet onder. Maar in het contact met leeftijdsgenoten, broertjes en zusjes en ook met de ouders moet het kind wel de ruimte hebben aan te geven wanneer het iets echt niet wil. Kinderen weten heel goed het verschil tussen regels en een onnodig verzoek. Op deze manier leert u uw kind ook een eigen persoon te zijn, die niet mee hoeft te doen om er bij te horen.

Geheimen hebben is iets wat ook hoort bij kinderen. Het is ook goed wanneer een kind geheimpjes mag hebben en dingen voor zichzelf mag houden. Maar het is ook goed om met uw kind te bespreken dat geheimen die het kind bang maken of verdrietig geen leuke geheimen zijn en dat het goed is daar wel met de ouders over te praten. Het kind moet hierbij ook het gevoel hebben alles aan de ouder te kunnen vertellen en niet bang te hoeven zijn voor straf. Het kind moet weten dat het altijd bij u terecht kan en dat u uw kind serieus zult nemen.

Het is heel belangrijk om de angst en gevoelens van uw kind serieus te nemen. Ook wanneer u geen reden ziet tot angst is het goed uw kind de ruimte te geven om bepaalde grenzen te stellen. Het kind heeft hier recht op en mogelijk helpt het het kind ook om niet in een ongewenste situatie terecht te komen. Leer uw kind ook om hulp te vragen wanneer het bang is, desnoods te roepen wanneer het een situatie als echt bedreigend ervaart. Liever een keer te veel geroepen dan een keer te weinig.


Heeft u naar aanleiding van dit artikel vragen of wilt u een persoonlijk advies, dan kunt u hier terecht: Vraag per e-mail of advies aan huis


cs-gy-3d-234x16


Literatuur
Folder : "Kan uw kind 'nee' zeggen?" van GGD regio IJssel Vecht

Waarom een kind ook 'nee' moet kunnen en mogen zeggen
Auteursrechten nadrukkelijk voorbehouden