Het belang van voorlezen

Voorlezen is leuk en gezellig, maar ook belangrijk voor de ontwikkeling van een kind.

Het belang van voorlezen

Drs. T. de Vos - van der Hoeven - juli 2004

Voorlezen is ontzettend gezellig en leuk, zowel voor het kind als voor de ouders. Gelukkig zijn een hoop ouders het hier mee eens, want voorlezen is niet alleen leuk, maar ook heel belangrijk in de ontwikkeling van het kind.
Vooral kinderen tussen de twee en vijf jaar worden veel voorgelezen. Van deze groep wordt 90% regelmatig voorgelezen.

Bij jongere kinderen ligt dit aantal veel lager. Vooral kinderen onder de een jaar worden veel minder voorgelezen. Slecht 30% van de ouders van een baby lezen hun kindje wel eens voor. Veel ouders vinden hun baby nog te jong om al voor te lezen. Gedeeltelijk is dit natuurlijk ook het geval. Een kind van nog geen één jaar kan nog niet echt een verhaal volgen. Maar met een jonge baby (3/4 maanden) kan wel al plaatjes gekeken worden en kan hetgeen er te zien is benoemd worden. Wel is het belangrijk dan te kiezen voor een boek met eenvoudige duidelijke tekeningen en het bekijken van een boekje niet langer dan een paar minuutjes te laten duren Vanaf een maand of 9/10 kan ook begonnen worden met simpele verhaaltjes voor te lezen. Vooral verhaaltjes op rijm vallen erg in de smaak bij deze leeftijdsgroep.

Bij het ouder worden gaan ouders ook steeds minder voorlezen. Bij de groep kinderen tussen de negen en twaalf jaar wordt nog maar zo'n 40% voor gelezen. De belangrijkste reden voor het niet meer voorlezen is dan dat het kind zelf goed kan lezen. En dat is jammer want ook op deze leeftijd kan voorlezen nog erg gezellig zijn.

Waarom voorlezen belangrijk is

Voorlezen is niet alleen leuk maar kan ook een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van een kind. Jonge kinderen leren enorm veel van voorlezen. In de eerste plaats is voorlezen heel goed voor de taalontwikkeling. Kinderen leren nieuwe woorden tijdens het voorlezen en ze leren hoe een goede zin opgebouwd is. En door met het kind ook te praten over het boek, wordt het kind ook gestimuleerd actief met taal aan de slag te gaan

In de tweede plaats leren kinderen goed luisteren wanneer ze voorgelezen worden en zich te concentreren. Voorlezen stimuleert de fantasie van het kind ook.
Afhankelijk van het onderwerp van het boek leert het kind ook veel over de wereld om zich heen, waardoor hij/zij meer grip krijgt op de directe wereld om zich heen. Voorlezen over een onderwerp waar het kind op dat moment erg mee bezig is (angst, dood, ziekenhuisopname etcetera) kan ook steun bieden en een goede manier zijn om met het kind in gesprek te komen over deze onderwerpen.

Maar ook het gevoel van veiligheid dat kinderen krijgen, het plezier dat kinderen beleven aan het voorlezen en de exclusieve aandacht die ze krijgen tijdens het voorlezen, zijn van belang voor de ontwikkeling van het kind. En het samen lezen van een boek kan ook helpen rust en regelmaat te brengen. Kinderen komen tot rust tijdens het voorlezen en door op vaste tijden voor te lezen kan er regelmaat en vaste structuur in de dag geboden worden. Zo kan voorlezen een goed onderdeel zijn van het ritueel voor het slapen gaan.

Waarop letten bij het voorlezen.

Veel ouders lezen voor bij het slapen gaan, maar voorlezen kan op ieder moment van de dag. Wel is het goed om de rust te nemen om voor te lezen en het liefst ook een rustige omgeving te kiezen om voor te lezen. Al kan in de auto of in de wachtkamer bij de tandarts ook een hele leuke afleiding zijn voor het kind. Hoe lang er voor gelezen wordt hangt vooral af van het kind. Kinderen geven zelf duidelijk aan wanneer hun aandacht verslapt. Bij jonge kinderen is het beste om te kiezen voor een kort verhaal zodat het boek/ verhaal in een keer uitgelezen kan worden. Wanneer het kind dan nog meer voorgelezen wil worden, kan nog een verhaaltje voor gelezen worden. Bij jonge kinderen is het ook belangrijk aandacht te besteden aan de plaatjes in het boek. En herhaling vinden jonge kinderen erg leuk. Het is dan ook goed een boek meerdere keren te lezen. Kinderen leren hierdoor het verhaal beter begrijpen en leren voorspellen wat er gaat gebeuren.

Vaak komen kinderen tijdens het voorlezen met vragen en opmerkingen. Het is goed hier op in te gaan en met het kind te praten over het verhaal, maar het verhaal daarna wel weer op te pakken. Nadat het boek/ verhaal dan uit is, kan nog even verder gepraat worden. Wanneer het kind zelf niet met reacties op het verhaal komt, kan het goed zijn vragen te stellen.
Overigens, ook al voordat er gestart wordt met voorlezen kan er met het kind over het boek gepraat worden. Zo kan de kaft van het boek bekeken worden en kunnen de ouder en het kind samen bedenken waar het boek over zal gaan.

Voorlezen met stemmetjes kan heel leuk zijn voor een kind, maar kan het voorlezen voor de ouder wel moeilijk maken. En ook met het variëren van de intonatie kan al veel bereikt worden. Het is belangrijk om tijdens het lezen goed contact te houden met het kind en steeds te kijken hoe het reageert op het verhaal. Wanneer het kind het verhaal eng vindt, kan doormiddel van een grapje tussen door, een andere intonatie, een andere woordkeus en eventueel het verhaal aanpassen of een stukje overslaan het verhaal minder eng gemaakt worden. Terwijl bij een kind dat geniet van een spannend verhaal, het verhaal extra spannend gemaakt kan worden doormiddel van intonatie.

Bij de keuze van een boek is het belangrijk een boek te kiezen dat bij het kind past qua thema, lengte van het verhaal, hoeveelheid plaatjes etcetera. Maar het is ook goed een boek te kiezen dat u als ouder graag voorleest. Voorlezen uit een boek dat u zelf maar niets vindt, is als ouder niet leuk, maar pakt vaak ook niet echt leuk uit voor het kind. Het kan ook goed zijn het kind zelf een keuze te laten maken (een boekenplank op kinderhoogte kan dan heel nuttig zijn),

Voorlezen, plezier voor twee

Voorlezen is dus heel goed voor de ontwikkeling van een kind. Maar het voorlezen moet vooral gewoon leuk zijn en iets zijn waar zowel kind als ouder van kunnen genieten. Vanwege het verhaal dat er gelezen wordt, maar vooral ook vanwege het gezellig samen zijn en de exclusieve aandacht voor elkaar.



Heeft u naar aanleiding van dit artikel vragen of wilt u een persoonlijk advies, dan kunt u hier terecht: Vraag per e-mail of advies aan huis



cs-gy-3d-234x16


Literatuur:
- 'Voorlezen aan peuters', Stichting Lezen 1997
- Nipo onderzoek in opdracht van Stichting Lezen in het kader van de Nationale Voorleesdag 1999 en 2001
- "Voorlezen is leuk en nuttig", www.planet.nl
- "Kleintje boek" uitgave van de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek

Voorlezen is leuk en gezellig, maar ook belangrijk voor de ontwikkeling van een kind.
Auteursrechten nadrukkelijk voorbehouden